Doop van de Heer

Overweging tijdens de kerkdienst op zondag 11 januari 2015 in Rossum

Doop van de Heer

Doop van de HeerWanneer we rond kijken, is het aardig om te bemerken dat we allemaal als gedoopte mensen bij elkaar zijn. Dat is zó gewoon, dat we er maar zelden over nadenken. Het is ook maar zelden dat iemand daar naar vraagt. Stellen we ons voor, dat als we binnen komen bij het gemeentehuis voor ons rijbewijs en de ambtenaar van de burgerlijke stand vraagt: bent u gedoopt?

Toch is het niet lang geleden dat bij de aangifte van je kind bij de burgerlijke stand, je ook aangaf of je Katholiek of Protestants of Moslim of een andere religie had. Maar tijden zijn veranderd; de wet op de privacy heeft alles omgekeerd. De overheid mag zelfs de godsdienst niet meer registreren.

Dus wordt er alleen nog in de Kerk naar gevraagd. Je kind gaat meedoen met de Eerste Heilige Communie. De pastoor krijgt de namen van de kinderen en hij, of de leden van de werkgroep gaan na of alle kinderen gedoopt zijn. Dat gebeurt ook bij het vormsel, bij het huwelijk of de priesterwijding. Het geldt in feite voor alle sacramenten. Je kunt ze alleen ontvangen als je gedoopt bent.

Nu komt het wel eens voor dat een moeder vraagt, pastoor, mijn dochtertje is niet gedoopt, kan het dan niet meedoen met de Eerste Communie? …..  Maar waarom dan niet? …..  Kan het ook niet als uitzondering? …..  Als er dan gevraagd waarom haar dochtertje niet gedoopt is, dan kunnen daar allerlei redenen voor zijn, haar man is niet Katholiek of we willen haar later zelf laten kiezen of  we zijn het niet eens met allerlei dingen van de Katholieke Kerk.

Maar dan de vraag, waarom wilt u dan uw kind laten meedoen met de Eerste Communie? Dat is omdat het nu zo sneu is voor ons kind, omdat het dan niet mee kan doen en het gevoel heeft dat het er niet bij hoort is dan vaak het antwoord.

Misschien herkennen wij dit, in de familie of bij kennissen. Misschien ook helemaal niet omdat in onze omgeving iedereen de kinderen vanzelfsprekend laat dopen. Hoe dan ook, het is goed even stil te staan bij dit onderwerp: Waarom laten wij onze kinderen dopen. Omdat het erbij hoort? Omdat het gewoonte is in de familie? Omdat het anders niet mee kan doen met de Eerste Communie? Omdat wij het een mooie plechtigheid vinden?

Waarom laten we onze kinderen dopen? ‘Wat betekent het voor ons dat wij gedoopt zijn?’

Misschien is het goed om daarmee naar het Evangelie te kijken. Vandaag nadert Jezus tot Johannes de Doper. Waarom laat Jezus zich nu dopen. En wat voor doopsel, niet eens zijn eigen doopsel, maar dat van Johannes de Doper, dat is een doopsel tot bekering. Jezus hoeft zich toch niet te bekeren?

Dat vindt Johannes ook: Heer, ik heb uw doopsel nodig. De omgekeerde wereld.  Jezus laat zich dopen. Niet omdat Hij zich moet bekeren, niet omdat Hij nog Kind van God moet worden. Blijkbaar laat Jezus zich dopen voor ons, in gehoorzaamheid aan de Vader en niet voor zichzelf.

Zo komen we terug bij onszelf. Waarom laten wij onze kinderen dopen? Om de erfzonde af te wassen? Dat is inderdaad al een oude overtuiging en theologie van de Kerk? Om bij God te horen? Ook dat hoort bij de kerkelijke leer. Om lid te worden van de kerkgemeenschap. Ook dat klopt. Maar misschien aan de hand van het volgende voorbeeld.

Kinderen van de basisschool hadden een keer een rondleiding in de kerk. Die week hadden ze op school over de doop gesproken en ook gezegd dat je met het doopsel ‘kind van God’ wordt. Ze staan bij de doopvont en daar komt een vraag van een meisje aan de pastoor. ‘Pastoor, ik ben niet gedoopt, ben ik dan geen kind van God?” Ze keek er heel beteuterd bij. Ineens besefte de pastoor wat het zou betekenen als hij nu zou zeggen, ‘nee dan ben je geen kind van God’.

Bij jonge ouders tijdens een gesprek rondom de doop, gaat het ongeveer hetzelfde. Kijk eens naar dat kindje, zo’n wonder. Dat het leeft, negen maanden gegroeid in je eigen lichaam, dat het ademt, kijkt, drinkt, lacht en dat alles werkt, een vuile luier is een goed teken. Heeft dat kindje al iets kwaads gedaan? Nee! Maakt het al slechte plannen? Nee! Waarom dan laten dopen? Net als de vraag van dat kleine meisje: ‘ben ik dan geen kind van God?’ Hij ziet het leven van dit kind al voor Zich. God houdt van elk mensenkind al is het nog maar een millimeter groot.

Zo kunnen we de doop dus ook zien. We kunnen het zien als een nieuw begin, doordat iets oudst, iets van de oude mens, wordt overwonnen, dat is als men zegt de erfzonde wordt afgewassen. We kunnen zeggen, je wordt zo lid van de Kerk, je gaat bij Gods gezin horen. Elk jaar worden we tijdens de paaswake uitgenodigd om bewust onze doopbeloften te vernieuwen.

De vernieuwing van de doopbelofte is ook een van de hoofdmomenten van de vormselviering. Als wij dat alles overdenken, worden wij er ons van bewust hoe belangrijk ons doopsel is, dat bij het doopsel alles begint. Daarom bidden wij iedere zondag de geloofsbelijdenis als een herinnering aan ons doopsel, daarom gebruiken wij wijwater dat toch het doopwater is waardoor wij ons herinneren dat wij gedoopt zijn in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.

Voorganger: Marietje Postel